Sunday, November 19, 2023

ఆశంసన

ఆశంసన


ఘనీభవించిన మదిని మీటితే

రాగాంగములు పలికించనా

వ్యోమధునినై ఉరకలెత్తనా

రతనపువిల్లునై రంజిల్లనా

నీ వాకిట వర్ణకారికమవ్వనా



ఆ కోరిక

ఆ కోరిక...
సూర్యుడిలా వేడెక్కిస్తుంది..
చెమటలు పట్టి అలసిపోయినా
మళ్లీ మళ్లీ చేయాలనిపిస్తుంది..
ఎంత చేసినా దృష్టి మళ్లీ దానిమీదకే పోతుంది
మనసు నిలువనీయదు..
...
...
...
...
...
...

Shopping



Monday, November 6, 2023

గొబ్బెమ్మలు - గొబ్బి పాటలు

ధనుర్మాసం లో నెలంతా చిట్టి ప్రాయపు, పడుచు ప్రాయపు కన్నె పిల్లలందరూ పాటించే సంప్రదాయం, వేడుక.  

ఆవుపేడని చిన్న చిన్న బంతుల్లా చేసి, వాటి పైన ముగ్గు, పసుపు, కుంకుమ, పువ్వులతో అందంగా అలంకరిస్తారు.  వాటినే గొబ్బెమ్మలు అంటారు. తల్లి గొబ్బెమ్మ కొంచెం పెద్దదిగా, దాని పక్కనే కొంచెం చిన్నదిగా పిల్ల గొబ్బెమ్మ , మిగతా గొబ్బెమ్మలన్నీ  ఒకే సైజులో చేస్తారు.  చక్కగా అలంకరించిన ఈ గొబ్బెమ్మలన్నింటినీ నెలగంటు పట్టిన దగ్గరనుంచీ ప్రతిరోజూ వేకువ ఝామునే వేసే ముగ్గులో  అందంగా అమర్చుతారు.  మధ్యలో తల్లి గొబ్బెమ్మ, పక్కనేపిల్ల గొబ్బెమ్మ, వాటి చుట్టూ మిగతా అన్ని గొబ్బెమ్మలనూ పేర్చుతారు.  సంక్రాంతి పండుగ వరకూ రోజూ ఇంటి ముంగిట ముగ్గూ, ఆ ముగ్గులో ముచ్చటైన గొబ్బెమ్మలతో వాకిలి కళకళలాడుతూ ఉంటుంది. 

సందె గొబ్బెమ్మ:

ఆడపిల్లలు ఒక్కొక్కరూ ఒక్కోరోజు తమ ఇంట్లో 'సందె గొబ్బెమ్మ' పేరంటం చేస్తారు.  సందె గొబ్బెమ్మ పేరంటం సాయంత్రాలు చేస్తారు.  సందె గొబ్బెమ్మ పేరంటం  చిట్టి పొట్టి ఆడపిల్లలూ, పడుచు కన్నెలతో  జరుగుతుంది.  ఇంటి వాకిలి ముందు సాయంత్రం  చిన్న పీట మీద కృష్ణుడి బొమ్మ లేదా పటం పెట్టి, దాని ముందు తల్లి గొబ్బెమ్మ, పిల్ల గొబ్బెమ్మ, వాటి చుట్టూ నాలుగు  గొబ్బెమ్మలు పెట్టి, పసుపు కుంకుమలు పూలతో అర్చించి నైవేద్యం పెడతారు.  తరువాత అమ్మాయిలందరూ సరదాగా ఒకరికొకరు చేతులు తడుతూ గొబ్బెమ్మల చుట్టూ తిరుగుతూ గొబ్బి పాటలు పాడుతూ  వేడుక చేస్తారు. ఈ వేడుకని గొబ్బి తట్టడం అంటారు. 

గొబ్బి పిడకలు:

ప్రతిరోజూ పొద్దున్న పెట్టిన గొబ్బెమ్మలన్నింటినీ సాయంత్రయానికి తీసి గోడకి పిడకలుగా కొడతారు.  మాఘ మాసంలో వచ్చే రధసప్తమి కి ఆ గొబ్బి పిడకలన్నీ శుభ్రంగా ఎండిపోయి ఉంటాయి.  ఆ పిడకలతో దాలి చేసి దానిమీద సూర్యనారాయణ మూర్తి కి సమర్పించే పరమాన్నం వండుతారు.  దాలి మీద వండిన ఆ పాయసం రుచే వేరు!  

గొబ్బి పాటలు:

గొబ్బి పాటలు ప్రధానంగా కృష్ణుడి మీదే ఉంటాయి. నాకు కొద్దిగా గుర్తున్నవి నాలుగు పాటలే.  

1
గొబ్బీయళ్ళో గొబ్బీయళ్ళో

దుక్కీ దుక్కీ దున్నారంటా 
ఏమి దుక్కీ దున్నారంటా
రాజావారి తోటలో జామ దుక్కీ దున్నారంటా
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలాగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో

విత్తూ విత్తూ నాటారంటా 
ఏమి విత్తూ నాటారంటా
రాజావారి తోటలో జామ విత్తూ నాటారంటా
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో

మొక్కా మొక్కా మొలిచిందంటా 
ఏమి మొక్కా మొలిచిందంటా
రాజావారి తోటలో జామామొక్కా మొలిచిందంటా
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో

పువ్వూ పువ్వూ పూసిందంటా
ఏమి పువ్వూ పూసిందంటా
రాజావారి తోటలో జామాపువ్వూ పూసిందంటా
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో

పిందే పిందే వేసిందంట 
ఏమి పిందే వేసిందంట
రాజావారి తోటలో జామ పిందే వేసిందంట
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో

కాయా కాయా కాసిందంటా 
ఏమి కాయా కాసిందంటా 
రాజావారి తోటలో జామాకాయా కాసిందంటా
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో

పండూ పండూ పండిందంటా
ఏమీ పండూ పండిందంటా
రాజావారి తోటలో జామపండూ పండిందంటా
ఔనాటి అక్కల్లారా చంద్రగిరి భామల్లారా
భామలగిరీ గొబ్బిళ్ళో

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో
(ఈ పాటలో దుక్కి దున్నటం.. విత్తనం నాటడం..ఇలా ఒక చెట్టు పండు ఇచ్చే క్రమాన్ని చిన్న పిల్లలకు అర్ధమయ్యేలాగా ఎంత బాగా చెప్పారో కదా!)

2.
ఏల వచ్చెనమ్మ కృష్ణుడేల వచ్చెనూ
మాయదారి కృష్ణుడొచ్చి మహిమ చూపెనూ

ఉట్ల మీద పాలుపెరుగు ఎట్లు దించెనే
కొట్టబోతే చిన్ని కృష్ణుడెట్లు బోయేనే

వెన్నెలకు సన్నజాజి సరము గుచ్చెనే
సరములన్ని మూటగట్టి సరసమాడెనే

చీరలన్ని మూటకట్టి చిన్ని కృష్ణుడూ
పొన్నచెట్టు మీద పెట్టి పంతమాడెనూ

కాళింది మడుగులోన కలయు వాడమ్మా
బాలుడు కాడమ్మా పెద్దవాడమ్మా

ఏల వచ్చెనమ్మ కృష్ణుడేల వచ్చెను
మాయదారి కృష్ణుడొచ్చి మహిమ చూపెనూ
(కృష్ణ లీలలు వర్ణించే ఈ పాట ఇంతవరకే గుర్తుంది)

3. 
సుబ్బీ గొబ్బెమ్మా శుభమూలివ్వావే
తామర పువ్వంటీ తమ్ముణ్ణివ్వావే
చామంతి పువ్వంటీ చెల్లెల్నివ్వావే
మొగలీపువ్వంటీ మొగుణ్ణివ్వావే
(ఈ పాట ఆఖరి లైన్ పాడేటప్పుడు అందరం కిసుక్కు మని నవ్వుకుంటూ, సిగ్గుతో మెలికలు తిరిగిపోయేవాళ్ళం..ఎంతటి అమాయకత్వమో!)

4.
గొబ్బీయళ్ళో సఖియా వినవే 
చిన్నీ కృష్ణుని సోదరి కనవే
కృష్ణుని చరితము వినవే

గొబ్బీయళ్ళో చందామామ 
చందామామకు పిల్లాలెందరు
నీలగిరి కన్నెలు

గొబ్బీయళ్ళో నీలగిరి కన్నెలకు
నిత్యా మల్లే తోటా

గొబ్బీయళ్ళో నిత్యామల్లె తోటలో
నిమ్మల్ల బావి

గొబ్బీయళ్ళో నిమ్మల్లా బావికి
గిలకల్ల తాడు

గొబ్బీయళ్ళో గిలకల్లా తాడుకు
బుడ్డీ రాగి చెంబూ

గొబ్బీయళ్ళో బుడ్డీ రాగి చెంబును
బుడుగు బుడుగు ముంచంగా

గొబ్బీయళ్ళో బుడుగు బుడుగు ముంచంగానూ 
వచ్చీనవీ పాలు

గొబ్బీయళ్ళో పాలల్లోనా ఉన్నదీ
పగడాల చేరు

గొబ్బీయళ్ళో పగడాలా చేరును
అత్తవారికిచ్చే

గొబ్బీయళ్ళో అత్తావారు పెట్టినారూ
అళ్లమళ్ళా చీరా

గొబ్బీయళ్ళో అళ్లమళ్ళా చీరకు
చిలకల్ల రవికె

గొబ్బీయళ్ళోగొబ్బీయళ్ళో
(ఈ పాట కొంచమే గుర్తుంది నాకు..మిగతాది అమ్మ రాసుకున్న పాటల్లో ఉంటే చూసి రాశాను.)



Friday, October 27, 2023

బతుకమ్మ 2023

మూడేళ్ళ క్రితం హైదరాబాద్ నుంచీ బతుకమ్మను నాతో పాటూ వైజాగ్ తెచ్చుకున్నాను.  మూడేళ్ళ నుంచీ ఒక్క మా ఇంటికే వచ్చి అందరి చేతా ఆడిపాడించుకున్న అమ్మ ఈసారి మా ఇంటికే కాకుండా  మా  అపార్ట్మెంట్స్ కి కూడా విచ్చేసింది.   అందరూ శ్రద్ధగా  ఒకే అమ్మని పేర్చుతూ అమ్మకి ఘనంగా స్వాగతం చెప్పారు.    ఉత్సాహంగా అందరి చేతా ఆటపాటలు అందుకుంది బతుకమ్మ.  మొదటిసారి అయినా కూడా దివ్యంగా పండుగ జరిపించుకుంది అమ్మ 🙏🏻♥️.

Wednesday, August 9, 2023

మణిపూర్ చరిత్ర part 3


(Face book లో పార్థసారథి పొట్లూరి గారి పోస్ట్)
ప్రస్తుత మణిపూర్ హింసకి మతం రంగు పూయడానికి చేసిన ప్రయత్నం కొంత వరకు సఫలీకృతం అయ్యింది!
కానీ నిజాలు నిలకడగా బయటపడుతున్నాయి!
***************
ఎవరు ఏమి ఆశించి ఈ దారుణాలకి ఒడి గడుతున్నారు?
ఇక్కడ దారుణం అనే పదం ఎందుకు వాడాల్సి వచ్చింది?
అది దారుణం కానే కాదు! ప్రీ ఫాబ్రికేటెడ్!
నగ్నంగామహిళలని ఊరేగించింన వ్యక్తి మెతీ తెగకి చెందిన వాడు అన్నది నిజం! కానీ సదరు వ్యక్తి కూడా క్రిస్టియన్!
కుకీ మహిళలు క్రిస్టియన్ అలాగే వీడియో లో చూపబడ్డ మెతీ తెగ వ్యక్తి కూడా క్రిస్టియన్!
మెతీ ప్రజలలో కూడా మతం మారిన క్రిస్టియన్లు ఉన్నారు!psp
వీడియో వైరల్ అవగానే(చేయబడ్డది) హడావిడిగా సదరు నిందితుడి ఇల్లుని మహిళలు కూల్చివేశారు.
ఆ ఇల్లు అలాగే ఉంటే మీడియా కెమెరాలతో లోపలికి వెళ్లి చూపిస్తే అసలు బండారం బయట పడుతుంది.
అంచేత హడావిడిగా కూల్చివేశారు!psp
*************
దేశం అంతటా కిరోసిన్ చల్లబడ్డది!
*******************
చాలా ప్లాన్డ్ గా may 3 వ తారీఖున మొబైల్లో వీడియో తీసి పార్లమెంట్ సమావేశాలకు ముందు బయటికి వదిలారు.
ఓహ్! మణిపూర్ లో ఇంటర్నెట్ సేవలు కట్ చేశారు కదా? ఇదొక ఎలిబీ! మణిపూర్ నుండి వీడియో ఢిల్లీ కి చేరడానికి 40 రోజులు పట్టింది!
**************
ప్రస్తుతం మణిపూర్ లో జరుగుతూన్న హింసకి మతానికి సంబంధం లేదు.పైకి కనపడేది వేరు కనపడకుండా జరుగుతున్నది వేరే!
******************
రెండువేల నోట్లు చెలామణీ నుండి ఉపసంహరించడం ప్రస్తుత మణిపూర్ హింసకి ప్రధాన కారణం!
******************
డ్రగ్ బిజినెస్ నడిచేది ప్రధానంగా డాలర్లు మరియు క్రిప్టో కరెన్సీ లో. కానీ స్థానిక కరెన్సీ అవసరం కూడా ఉంటుంది గంజాయి పండించే ముఠాలకి. ముఖ్యంగా మణిపూర్,నాగాలాండ్, మిజోరం బెల్ట్ లో నాగాలతో పాటు కుకీలు కూడా గంజాయి పండిస్తున్నారు కానీ వీళ్ళ దగ్గరకొనే దళారీలు వీళ్ళకి మన రూపాయల్లోనే చెల్లింపులు చేస్తారు. రవాణా కి అనువుగా ఉంటుంది అని పెద్ద నోట్లని అంటే ప్రస్తుతం 2వేలు,500 నోట్లనే స్టాక్ పెట్టుకున్నారు.ఇప్పుడు2వేల నోట్లు మార్చుకోవడం కష్టం అయ్యింది.psp
ఇప్పటికే 88% 2వేల నోట్లు తిరిగి వచ్చేశాయని RBI చెప్తున్నది. బహుశా 100% తిరిగి రాకపోవచ్చు.
********************
ప్రస్తుతం మెయితీ పెద్దలతో, అటు కుకీ పెద్దలతో శాంతి చర్చలు జరుపుతోంది కేంద్ర హోమ్ శాఖ.psp
*****************((*(
కానీ కుకీలు చట్టబద్ధం కాని పేచీలు పెడుతున్నారు.
కుకీల ప్రధాన డిమాండ్ ఏమిటంటే తాము గంజాయి పండించుకోవడానికి అనుమతి ఇవ్వాలి అని.psp
****************
మణిపూర్ లో హింస ప్రజ్వరిల్లాడానికి కారణం?
1.మణిపూర్ లో ని థౌబల్(thoubal)లో అక్రమ డ్రగ్స్ ఫాక్టరీ ని కనుక్కుని దానిని నాశనం చేశారు.
2.500 KG బ్రౌన్ షుగర్ ని సీజ్ చేసింది మణిపూర్ ప్రభుత్వం.
3.మణిపూర్ లోని ఒక పోలీస్ chekpost ని పై అధికారులు తనిఖీ చేసినప్పుడు కిలోల కొద్దీ హెరాయిన్ దొరికింది. 
4.చెక్ పోస్ట్ లోని పోలీసులే హెరాయిన్ అక్రమ రవాణా వ్యాపారంలో భాగస్థులుగా ఉన్నట్లు విచారణలో బయట పడ్డది .
5. మొత్తం 6 గురు పోలీసుల్ని సస్పెండ్ చేసింది ప్రభుత్వమ్.
6. DIG రాంక్ పోలీసు అధికారులు కుకీలు చేసే డ్రగ్స్ అక్రమ రవాణా కి సహకరిస్తున్నట్లుగా విచారణ లో బయటపడ్డది. అయితే ఈ విషయం బయటపెట్టలేదు అక్కడి ప్రభుత్వం. కేవలం బదిలీ చేసి పోస్టింగ్ ఇవ్వకుండా ఉంచింది.
7.మణిపూర్ పొరుగు రాష్ట్రం అయిన అస్సాoలో అక్కడి అస్సామ్ రైఫిల్స్ విభాగం 400 కోట్ల విలువచేసే డ్రగ్స్ ని పట్టుకొని సీజ్ చేసింది. ఇవి కుకీల నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
*********************
దాదాపు 800 కోట్ల విలువ చేసే మత్తు పదార్ధాలు పట్టుబడ్డ తరువాత కొద్దీ రోజులకి మణిపూర్ హై కోర్టు మెతీ ప్రజల డిమాండ్ అయిన ST కాటగిరీ ని పరిశీలంచమని తీర్పు రాగానే హింసకి దిగారు కుకీలు.
*****************
May3,4 తారీఖులలో ఇద్దరు మెతీ మహిళలు రేప్ కి గురయ్యారు మరో నలుగురిని సజీవ దహనం చేశారు కుకీలు. ఈ విషయం మరుగున పడిపోయింది.
*****************
చిన్-కుకీలు:
బర్మా లోని చిన్ రాష్ట్రానికి చెందిన కుకీలని చిన్-కుకీలు అని పిలుస్తారు. అలాగే మిజోరం లో ఉండే కుకీలని మిజోకుకీలు అని పిలుస్తారు.
వీళ్ళు ఉండేది మణిపూర్ లో కానీ మణిపూరీ లు అని పిలిస్తే మాత్రం విపరీతమయిన కోపంతో కొట్టడానికి వస్తారు. ఇలాంటి విద్వేషాపూరిత భావజాలాన్ని ఎవరు వీళ్ళ మెదళ్ళలో నింపారు?
******************
పొట్ట చేత పట్టుకొని మన దేశానికి శరణార్ధులుగా వచ్చిన వాళ్ళకి 1968 లో మెతీ ప్రజలు సాదరంగా ఆహ్వానించారు.
******************
ఉండడానికి ఇళ్ళు కట్టించి ఇచ్చింది మణిపూర్ ప్రభుత్వం.
ఇంటిపన్ను కట్టలేకపోవడంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం వీళ్ళ ఇంటి పన్నుని కట్టింది. ఫోటో చూడండి!
******************
అసలు ఈ రోజున ఈశాన్య రాష్ట్రాల ఇలా ఉండడానికి కారణం సెహ్రూ!
1954 లో సెహ్రూ చేసిన నిర్వాకం!
బ్రిటీష్ ఇవాంజలిస్టు అంటే క్రైస్తవ మత ప్రబోధకుడు అయిన వెర్రిర్ ఎల్విన్ (Verrier Elwin) నాగాలాండ్ కి గిరిజనుల మీద పరిశోధన చేయడానికి గాను మరియు సలహాదారుగా నియమించాడు. ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక నియామకం!
అయితే ఒక మత ప్రబోధకుడిని నియమిస్తే బాగోదని 
ఫిలాంట్త్రోపిస్ట్ గా పిలిచాడు ఎల్విన్ ని.
అయితే వెర్రిర్ ఎల్విన్ నాగాలాండ్ లో నాగాలు ఉండే చోటుకి నాగా సాధువులు ప్రవేశించకుండా నిషేధం విధించమని సెహ్రూ కి సలహా ఇచ్చాడు.
సెహ్రూ ఎల్విన్ కొరినట్లుగా నాగా సాధువులతో పాటు వేరే ఎవ్వరికీ ప్రవేశం లేకుండా నిషేధం విధించాడు!
కానీ క్రైస్తవ మత ప్రచారకులు మాత్రం స్వేచ్ఛగా వెళ్ళవచ్చు వాళ్ళ కార్యకలాపాలు నిర్వహించుకోవచ్చు!

****************
ఒక విదేశీయుడిని అందునా మతప్రచారకుడి ని మన దేశ గిరిజనుల మీద పరిశోధనకి అనుమతి ఇవ్వడం పెద్ద తప్పు.
ఎల్విన్ నాగా సాధువులకి ప్రవేశం లేకుండా నిషేధం విధించమని చెప్పడం దానిని సెహ్రూ అమలుచేయడం మరో చారిత్రిక తప్పిదం!
థగ్స్ ఆఫ్ హిందూస్థాన్ పేరుతో సెహ్రూ కుటుంబాన్ని చూపడం మీద ఒక మిత్రుడు ఇంకా ఎవరూ లేరా ? అంటూ వ్యంగంగా కామెంట్ చేసాడు.
సదరు వ్యక్తి ఇప్పుడు ఏమంటాడు?
ఇంకా ఉంది….
జైహింద్!